ศัพท์สังคีตที่คนไทยควรรู้เกี่ยวกับดนตรีไทย

ในกลุ่มของดนตรีไทยนั้น จะมีศัพท์ที่เอาไว้ใช้เรียกเพื่อให้เข้าใจกันในระหว่างนักดนตรี หรือถ้าพูดแบบบ้านๆ ก็ไม่ต่างจากศัพท์เทคนิคเฉพาะนั่นเอง โดยเราเรียกว่า “ศัพท์สังคีต” เป็นคำที่ใช้พูดกันตั้งแต่สมัยโบราณ จนถึงทุกวันนี้ก็ยังคงอนุรักษ์เอาไว้อยู่ สำหรับคนที่ต้องการจะเรียนรู้ในการเล่นดนตรีไทย หรือศึกษาเกี่ยวกับเครื่องดนตรีไทย จำเป็นจะต้องรู้ศัพท์เหล่านี้เสียก่อน ศัพท์สังคีตที่ใช้กันเป็นประจำ 1.กวาด เป็นวิธีที่ใช้เล่นเครื่องดนตรีประเภทตี เช่น ระนาดเอก หรือ ฆ้อง โดยจะเรียกว่าการกวาด มีการไล่ระดับเสียงจากต่ำ ไปจนถึงเสียงสูง 2.คลอ คือ การเล่นดนตรีให้เข้าทำนองกับเสียงของผู้ขับร้อง โดยจะเล่นไปพร้อมๆ กัน นอกจากนี้ยังมีการ “เคล้า” จะคล้ายกันตรงที่เล่นไปพร้อมกัน แต่จะมีทำนองเป็นของตัวเอง ร้องก็ส่วนร้อง ดนตรีก็ส่วนดนตรี เพียงแต่ต้องยึดตามจังหวะเนื้อเพลงที่กำหนด 3.จน เป็นคำที่ใช้เรียกฝ่ายที่แพ้ หรือ “จนมุม” ในการต่อสู้ระหว่างศิลปิน ฝ่ายใดที่ไม่สามารถบรรเลงเพลงได้ดีกว่าอีกฝ่าย จะเรียกว่าเป็นฝ่ายที่ “จน” หรือก็คือแพ้แล้วนั่นเอง 4.เดี่ยว คือการเล่นเครื่องดนตรีประกอบสาย อย่างเช่น จระเข้ ซออู้ หรือซอด้วง 5.เพลงตับ คือเพลงที่บรรเลงต่อเนื่องเป็นชุด…

ประวัติความเป็นมาสำหรับเครื่องดนตรีไทย

คุณอาจไม่เคยรู้ว่าเครื่องดนตรีไทยนั้น เริ่มปรากฏตั้งแต่ช่วงยุคสมัยสุโขทัยแล้ว จนปัจจุบันนี้ก็ได้พัฒนาต่อยอดกลายมาเป็นเครื่องดนตรีสำหรับบรรเลงเพลง ที่สร้างความไพเราะ เพลิดเพลินให้กับผู้ฟัง ในสมัยโบราณนั้น การบรรเลงดนตรีถูกใช้ในงานพิธี งานเลี้ยง และงานบันเทิงสำหรับคนในหมู่บ้าน จึงบอกได้ว่าดนตรีอยู่คู่กับเรามาตั้งอดีตกาล แต่ความนิยมและแพร่หลายนั้น แตกต่างกันไปในแต่ละยุคสมัย วันนี้เราจะลองมาศึกษาความเป็นมาของประวัติเครื่องดนตรีไทย จากการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัย มาดูว่าอะไรเครื่องดนตรีไทยชิ้นแรกๆ นั้น จะมีหน้าตาเป็นอย่างไร และใครเป็นคนที่คิดค้น ดนตรีสมัยกรุงสุโขทัย สุโขทัยเป็นยุครุ่งเรืองของดนตรีอย่างแท้จริง ในช่วงนี้มีเครื่องดนตรีปรากฏให้เห็นอยู่หลายชนิด ได้แก่ ฆ้อง กลอง ฉิ่ง แตร สังข์ และ ฉาบ ในสมัยสุโขทัยคาดว่ามีวงวดนตรี 4 ประเภทได้แก่ “วงบรรเลงพิณ” ประกอบด้วยคนดีดพิณที่จะร้องลำนำไปพร้อมๆ กัน และ “วงขับไม้” ประกอบด้วยผู้บรรเลงจำนวน 3 คน ถือได้ว่าเป็นการบรรเลงเพื่อชนชั้นสูง ใช้ในพระราชพิธีสำคัญๆ ต่อมาคือ “วงปี่พาทย์” แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ เครื่องเบา (ฆ้องคู่…