ประวัติความเป็นมาสำหรับเครื่องดนตรีไทย

คุณอาจไม่เคยรู้ว่าเครื่องดนตรีไทยนั้น เริ่มปรากฏตั้งแต่ช่วงยุคสมัยสุโขทัยแล้ว จนปัจจุบันนี้ก็ได้พัฒนาต่อยอดกลายมาเป็นเครื่องดนตรีสำหรับบรรเลงเพลง ที่สร้างความไพเราะ เพลิดเพลินให้กับผู้ฟัง ในสมัยโบราณนั้น การบรรเลงดนตรีถูกใช้ในงานพิธี งานเลี้ยง และงานบันเทิงสำหรับคนในหมู่บ้าน จึงบอกได้ว่าดนตรีอยู่คู่กับเรามาตั้งอดีตกาล แต่ความนิยมและแพร่หลายนั้น แตกต่างกันไปในแต่ละยุคสมัย วันนี้เราจะลองมาศึกษาความเป็นมาของประวัติเครื่องดนตรีไทย จากการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัย มาดูว่าอะไรเครื่องดนตรีไทยชิ้นแรกๆ นั้น จะมีหน้าตาเป็นอย่างไร และใครเป็นคนที่คิดค้น

ดนตรีสมัยกรุงสุโขทัย

สุโขทัยเป็นยุครุ่งเรืองของดนตรีอย่างแท้จริง ในช่วงนี้มีเครื่องดนตรีปรากฏให้เห็นอยู่หลายชนิด ได้แก่ ฆ้อง กลอง ฉิ่ง แตร สังข์ และ ฉาบ ในสมัยสุโขทัยคาดว่ามีวงวดนตรี 4 ประเภทได้แก่ “วงบรรเลงพิณ” ประกอบด้วยคนดีดพิณที่จะร้องลำนำไปพร้อมๆ กัน และ “วงขับไม้” ประกอบด้วยผู้บรรเลงจำนวน 3 คน ถือได้ว่าเป็นการบรรเลงเพื่อชนชั้นสูง ใช้ในพระราชพิธีสำคัญๆ ต่อมาคือ “วงปี่พาทย์” แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ เครื่องเบา (ฆ้องคู่ ปี่นอก โทนชาตรี ฉิ่ง)กับ เครื่องหนัก (ปี่ใน ตะโพนไทย ฆ้องวงใหญ่ ฉิ่ง กลองทัด) สุดท้ายคือ “วงมโหรี” เป็นวงที่มีผู้บรรเลง 4 คน ใช้เครื่องดนตรี 4 อย่าง ได้แก่ โทน ซอสามสาย กระจับปี่ กรับพวง

ดนตรีสมัยกรุงศรีอยุธยา

หลังจากที่มีห้ามให้มีการเล่นเครื่องดนตรีในเขตพระราชฐาน ทำให้เราทราบได้ว่า ในสมัยกรุงศรีมีคนนิยมเล่นดนตรีกันอย่างแพร่หลายมากขึ้น โดยวงดนตรีจากยุคสุโขทัยได้เปลี่ยนแปลงไป เพื่อให้มีความทันสมัยเหมาะสมกับยุคมากขึ้น ได้แก่ วงปี่พาทย์เครื่องห้า (ตะโพน ปี่ใน ฆ้องใหญ่ ระนาดเอก กองทัด ฉิ่ง) กับ วงมโหรีเครื่องหก (กระจับปี่ โทน ซอสามสาย รำมะนา กรัมพวง ขลุ่ยเพียงออ)

นับตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรีเป็นต้นมา บ้านเมืองก็อยู่ในช่วงฟื้นฟู เพราะเพิ่งจะผ่านศึกสงครามมา จึงมีการบันทึกเกี่ยวกับดนตรีน้อยมาก ทำให้เชื่อว่าเครื่องดนตรีส่วนใหญ่ยังอยู่ในรูปแบบเดิมในสมัยอยุทธยา ก่อนที่จะเข้าสมัยรัชการที่ 1 เครื่องดนตรีก็เริ่มพัฒนาอย่างรวดเร็ว ในรัชการที่ 6 ก็ได้มีการนำ “ขิม” เครื่องดนตรีจากจีนมาผสมผสานด้วย

แม้ว่าในสมัยก่อนดนตรีไทยจะดูเหมือนว่าถูกลืมเลือนไป แต่ด้วยความโชคดีของคนไทยที่มีเชื้อพระวงศ์ต้องการที่จะอนุรักษ์วัฒนธรรมอันดีงามให้สืบทอดต่อไป ทำให้คนไทยจำนวนมากกลับมาสนใจดนตรีไทยมากขึ้น ปัจจุบันนี้ก็มีการสถานศึกษาจัดกิจกรรมแข่งขันดนตรีไทย สนับสนุนให้เด็กไทยหันมาสืบสานความเอกลักษณ์ของความเป็นไทย โดยมีเป้าหมายเพื่ออนุรักษ์ให้ดนตรีไทย อยู่คู่กับคนไทยไปอีกนานแสนนาน