เครื่องดนตรีไทย ประเภทตี มีแบบไหนกันบ้าง

Thai-musical-instrument-news-site

ดนตรีไทย ถือเป็นสมบัติล้ำค่าของคนไทยที่คสืบทอดกันมายาวนาน โดยเฉพาะเครื่องดนตรีสมัยโบราณ เช่น เครื่องตี ที่ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีหลายชนิด เช่น ฉิ่ง ฉาบ หรือ โหม่ง กับระนาด ฯลฯ เราสามารถแบ่งเครื่องตีออกเป็น 3 ประเภทหลักๆ ได้แก่ เครื่องตีทำจังหวะ เป็นเครื่องตีที่เล่นเพื่อควบคุมจังหวัดของเพลง เครื่องตีประกอบจังแหวะ เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบทำนอง เพื่อสร้างความไพเราะ ช่วยให้ผู้ฟังได้รับอรรสของเพลงมากขึ้น และสุดท้ายคือ เครื่องตีทำให้เกิดนำนอง เป็นการตีให้ออกมาเป็นนองเพลง เช่น ฆ้องไทย ฆ้องเล็ก ระนาดเอก และระนาดทุ้ม ต่างก็เป็นเครื่องตีที่อยู่ในกลุ่มนี้

1.ฉิ่ง

เป็นเครื่องดนตรีที่ทำจากโลหะ มีลักษณะรูปร่างทรงกลม คล้ายกับฝาขนมครก โดยตรงกลางจะมีที่สำหรับร้อยเชือก เพื่อใช้ในการถือเพื่อตี โดยปกติแล้วจะมีฉิ่งอยู่ 2 ขนาด เพื่อนำไปใช้กับวงปีพาทย์กับวงมโหรี

2.ฉาบ

เป็นเครื่องดนตรีที่คล้ายกับฉิ่ง มีขนาดใหญ่ใหญ่กว่า แบ่งออกเป็น 2 ขนาด คือ ฉาบเล็ก กับ ฉาบใหญ่ วิธีเล่นจะใช้การตีแบบประกบ ซึ่งจะทำให้เกิดเสียงที่แตกต่างกัน

3.ฆ้องโหม่ง

เป็นเครื่องดนตรีกำกับจังหวะขนาดใหญ่ ซึ่งเล็กกว่าฆ้องหุ่ยลงมานิดนึง ชื่อที่ได้นี้มาจากลักษณะเสียงที่ตีแล้วจะได้ยินว่า ‘โหม่ง’ นั่นเอง

4.ฆ้องหุ่ย

เป็นเครื่องดนตรีประเภทฆ้องที่ใหญ่สุด หลายคนอาจจะรู้จักในชื่อ ฆ้องชัย ในสมัยก่อนถูกในระหว่างการรบ เพื่อบอกสัญญาณภายในกองทัพ โดยตอนนี้ถูกนำมาใช้ในงานราชพิธีต่างๆ

5.ฆ้องวงเล็ก

เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้เล่นร่วมกับวงปีพาทย์ เป็นฆ้องที่ประกอบด้วยลูกจำนวน 18 ลูก เล่นคล้ายกับระนาดเอก แต่มีการตีถี่กว่ามาก โดยคาดว่าถูกสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3

6.ฆ้องวงใหญ่

เป็นฆ้องขนาดใหญ่ประกอบด้วย 16 ลูก สามารถสร้างเสียงต่ำสุดที่เรียกว่า ลูกทวนได้ ส่วนเสียงที่สูงสุดจะเรียกว่า ลูกยอด โดยการเล่นจะใช้ทั้งสองมือ โดยผู้ตีจะถือไม้ตีสองอัน

7.ฆ้องระเบ็ง

เป็นเครื่องดนตรีที่สามารถให้เสียงสูงต่ำแตกต่างกันได้ ซึ่งเราอาจเรียกได้อีกอย่างหนึ่งว่า ฆ้องราว โดยจะตีเป็นทำนอง โดยจะแบ่งออกเป็น 7 – 8 ลูก ตั้งแต่ลูกที่ 1 ไปจนถึงลูกที่ 8 จะมีโทนเสียงแบบเดียวกัน แต่จะมีความแตกต่างเพียงแค่ระดับเสียง ในปัจจุบันนี้ไม่มีพบเห็นแล้วในวงดนตรีไทย

9.กลองยาว

เป็นเครื่องดนตรีที่คุ้นเคยของคนไทยมากที่สุด ทำจากไม้หน้าใหญ่ มีลักกษณะคล้ายกับดอกลำโพง มาพร้อมกับหลายขนาด ขึงด้านบนด้วยหนังหน้าเดียว โดยปกติแล้วจะนิยมนำผามาผูกเพื่อความสวยงาม วิธีเล่นใช้ฝ่ามือตี โดยมีการดัดแปลงเป็นการเล่นแบบโลดโผน ซึ่งอาจใช้ส่วนอื่นของร่างกายมาตีได้ กรองยาวนั้นได้สืบทอดมาจากวัฒนธรรมของชาวพม่า โดยนิยมเล่นในขบวนแห่ในสมัยก่อน

10.กลองชาตรี

เป็นกลองที่มีความคล้ายคลึงกับกลองทัด มีขนาดเล็กกว่าเท่าตัว โดยจะมีการเอานำมาขึงสองหน้า ใช้เล่นร่วมกับวงปีพาทย์ เพื่อประกอบละครชาตรีเรื่อง ปีพาทย์ชาตรี

11.กลองชนะ

เป็นกลองที่มีขนาดสั้น มีด้านหนึ่งใหญ่ ในขณะที่อีกด้านหนึ่งเล็ก ใช้วิธีเล่นด้วยการเอาไม้ตี ซึ่งไม้จะมีลักษณะเป็นไม้งอๆ ในสมัยก่อนกลองชนะถูกใช้ในกองทัพ เพื่อเป็นการส่งสัญญาณในสงคราม ก่อนที่จะมาใช้ประกอบในกระบวนพยุหยาตรา รวมถึงงานราชพิธีต่างๆ โดยปกติแล้วจะประกอบด้วยกลอง 1 คู่ขึ้นไป

12.ระนาดเอก

เป็นเครื่องดนตรีไทยเก่าแก่อันเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก โดยมีลักษณะเป็นลูกระบาดจำนวน 21 ลูก มีลูกยอดอันเดียว คือลูกอันที่ 21 ใช้ไม้หุ้มผ้าตีให้เกิดเสียงที่นุ่มนวล