musical-instruments

เครื่องดนตรีไทย สายดีดมีอะไรบ้าง

ดนตรีไทยจัดว่าเป็นอีกหนึ่งเอกลักษณ์ไทยที่ไม่เหมือนใครในโลก เป็นสิ่งที่แสดงตัวตนของคนไทยได้เป็นอย่างดี ดนตรีไทยมีทั้งท่วงทำนอง เนื้อร้อง จังหวะเป็นของตัวเอง ส่วนหนึ่งต้องยกความดีให้กับบรรดาเครื่องดนตรีไทยที่เรามักจะแบ่งออกเป็นกลุ่มตามประเภทการเล่นได้แก่ ดีด สี ตี เป่า เรามาลองดูกันสิว่า เครื่องดนตรีไทยสายดีดมีเครื่องดนตรีอะไรบ้าง พิณน้ำเต้า เครื่องดนตรีประเภทสายที่มีชื่อว่า พิณน้ำเต้า นี้ต้องบอกว่าปัจจุบันหาคนเล่นยากมาก ส่วนหนึ่งต้องยอมรับว่าเครื่องดนตรีชิ้นนี้เล่นค่อนข้างยากมาก จุดเด่นของเครื่องดนตรีนี้ เป็นเครื่องดีดที่มีสายเดียว (ปกติดเครื่องดีดจะมีตั้งแต่3 สาย) ตามประวัติสันนิษฐานว่าพิณน้ำเต้าได้รับอิทธิพลมาจากอินเดีย ลักษณะเด่นจะมีน้ำเต้าครึ่งอัน มาพร้อมกับคันสาย (เรียกว่าคันทวน) วิธีการเล่นจะดีดสาย ควบคู่กับการขยับน้ำเต้าตรงฐานเพื่อให้เกิดการสั่นไหว พิณเพียะ ชิ้นต่อมาชื่อว่า พิณเพียะ แต่บางตำราก็บอกว่า พิณเปี๊ยะ ตามประวัติเล่าว่าเครื่องดนตรีชิ้นนี้มีต้นกำเนิดมาจากชาวล้านนาทางภาคเหนือ เครื่องดนตรีประกอบด้วยกะโหลกทำจากกะลามะพร้าว คันชัก สาย (จะมีตั้งแต่ 2-7สาย) เครื่องดนตรีชิ้นนี้จะให้เสียงเชื่องช้า นิ่มๆ เย็นๆ ตามสไตล์ชาวเหนือ มักจะเอาไว้ดีดเพื่อจีบสาว เพลงแนะนำของเครื่องดนตรีชิ้นนี้คือ เพลงปราสาทไหว กระจับปี่ กระจับปี่เป็นเครื่องดนตรีที่มีประวัติมานานตั้งแต่อยุธยาโน่นเลย จากนั้นก็พัฒนาเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน กระจับปี่มองภายนอกจะมีรูปร่างคล้ายกีตาร์ ตัวกะโหลกจะทำมาจากแผ่นไม้บางๆ…

song-thai

เพลงไทยแบ่งออกเป็นหลายประเภท และหลายรูปแบบ

เพลงไทยคือเพลงที่แต่งขึ้นมาตามแนวดนตรีไทย มีลีลาในการขับร้องและบรรเลงในแบบของดนตรีไทย เฉพาะเพลงและแตกต่างจากเสียงเพลงของประเทศอื่นๆ เพลงไทยเดิมจะเน้นประโยคส้นแต่จังหวะเร็วเป็นหลัก ในส่วนใหญ่ได้มีต้นกำเนิดมาจากเพลงบ้านๆ หรือเพลงประกอบงานต่างๆเพื่อให้ความบันเทิงสนุกสนาน ในเวลาต่อมาจึงอยากได้เพลงสนุกสนานเป็นเพลงขับร้องจึงประกอบอยู่ในการแสดงละคร จึงจำเป็นต้องคิดทำนองขึ้นมาและมีการปรับปรุงจังหวะเพลงให้ช้าลงจากที่เร็วเกินไปก็อยู่ในจังหวะพอดีหรือปานกลาง เพื่อเหมาะสมกับนักร้อง ประเภทของเพลงไทยแบ่งออกเป็นหลายจำพวกคือ เพลงสำหรับบรรเลงดนตรีล้วนๆ ซึ่งไม่มีการขับร้องเลยเราซึ่งแนวนี้จะใช้ในพิธีสำคัญต่างๆ เพลงโหมดรงเพลงหน้าพาทย์ สำหรับการแสดงฟ้อนรำต่างๆ เพลงสำหรับขับร้อง คือเพลงซึ่งมีนักร้องและดนตรีประกอบเรียกว่าร้องส่งดนตรี เช่นเพลงประกอบขับเสภา เพลงร้องส่งเพื่อฟังไพเราะทั่วไปส่วนมากจะเน้นเพลงเถากับเพลงตับ เพลงประกอบการรำคือ เพลงร้องตามบทบาทของตัวละคร ให้ผู้รำได้ทำการแสดงอารมท่าทางต่างๆออกมาตามเนื้อเพลง โดยลักษณะเพลงไทยประเภทต่างๆสามารถแบ่งออกได้หลายจำพวกมาก คือ เพลงชั้นเดียว คือเพลงที่มีจังหวะเร็วหรือเรียกว่าเพลงเร็ว จะสังเกตได้จากเสียงฉิ่ง ปกติแล้วเราสามารถนำฉิ่งมาตีให้จังหวะเพลงได้ เพราะการตีฉิ่งสามารถทำจังหวะของเพลงได้ ซึ่งเพลงชั้นเดียวสามารถสังเกตได้จากการร้องเอื้อนน้อยหรือก็ไม่มีการร้องเอื้อยเลย ซึ่งเพลงชั้นเดียวสามารถประกอบการแสดงมหรสพต่างๆ เพลงสองชั้น คือเพลงที่มีจังหวะปานกลาง ไม่ช้าหรือไวจนเกินไปซึ่งในส่วนใหญ่เป็นเพลงสั้นๆที่มีเนื้อร้องไม่เยอะนัก โดยมีความยาวของเพลงยาวกว่าเพลงชั้นเดียวหนึ่งเท่าตัว หรือสังเกตจากเสียงฉิ่ง ช่วงการแบ่งจังหวะนั้นเอง เพลงสามชั้น คือ ต้องใช้เวลาบรรเลงกับขับร้องนานกว่าเพลงอื่นๆ หรือสังเกตเสียงฉิ่งในช่วงระหว่างเสียงฉิ่งกับฉาบห่างกันมาก ทำนองการร้องเพลงซึ่งร้องเพลงเอื้อนยาวๆ เพลงสามชั้นจะใช้ร้องในงานต่างๆ เพลงเถา คือเพลงขนาดยาวที่มีเพลง 3 ชนิดติดต่ออยู่ในเพลงเดียวกัน โดยการบรรเลงเพลงสามชั้นก่อน เป็นเพลงสองชั้น ลงมาจนถึงเพลงชั้นเดียวเรียกว่าเพลงเถา ยกตัวอย่างเช่น…