เครื่องแต่งกายโขนหนุมานหรือโขนลิง

fashionartmusics-

เครื่องแต่งกายสำหรับการแสดงโขนเป็นเครื่องแต่งกายแบบยืนเครื่อง ซึ่งจำลองจากเครื่องแต่งกายพระมหากษัตริย์สมัยโบราณ สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายมนุษย์ เช่น เทวดา พระ นาง ฝ่ายยักษ์และฝ่ายลิง ในบทความนี้เราจะมาเรียนรู้ถึงการแต่งตัวแบบฝ่ายลิงหรือที่เราเรียกว่าหนุมานนั่นเอง

fashionartmusics

เครื่องแต่งกายโขนลิงมีดังนี้

  1. สนับเพลา
  2. ผ้าพอก
  3. เสื้อ
  4. ภูษาหรือผ้านุ่ง
  5. ห้อยข้างหรือชายแครง
  6. ห้อยหน้า ชายไหว
  7. หางลิง
  8. ผ้าปิดก้น
  9. รัดสะเอว
  10. ผ้าดิบ
  11. ปั้นเหน่งหรือเข็มขัด
  12. สังวาล
  13. ทับทรวงหรือสร้อย
  14. กรองศอ
  15. ข้อเท้าหรือผ้าที่ใส่ข้อเท้า
  16. หัวโขน (หัวหนุมาน)

มีวิธีการสวมใส่เครื่องแต่งกายดังนี้

  1. ลำดับแรกใส่สนับเพลา
  2. จากนั้นนำผ้ามาโพกตรงสะโพกทั้งสองข้าง
  3. หลังจากนั้นใส่ผ้าสำหรับบริเวณข้อเท้าแล้วเย็บให้เรียบร้อย
  4. นุ่งผ้านุ่งที่เตรียมไว้ การจับชายผ้านุ่งทั้งสองข้างให้เท่ากัน แล้วพับชายผ้าขนาดพอประมาณ พับสลับซ้ายขวาไปเรื่อยๆ จนถึงตัวของนักแสดงหรือผู้ที่สวมนั่นเอง
  5. หลังจากนั้นหันมาจับจีบผ้านุ่งทางด้านหลังของผู้แสดง จะจับผ้านุ่งให้ได้ 3 จีบด้วยกัน จีบแรก วัดจากชายผ้าด้านล่างขึ้นมาสองคืบ แล้วจากนั้นวัดชายผ้าที่ 2และ 3 ให้มีขนาดเท่าๆ กัน แล้วเย็บตรงกลาง จากนั้นก็หันมาจีบผ้านุ่งด้านข้างลำตัวของผู้แสดง ไล่จีบจากด้านหลังที่เราทำไว้แล้วนั่นเอง ทำให้ครบทั้งด้านซ้ายและด้านขวา
  6. หลังจากนั้นคือส่วนของการจับจีบหน้าผ้าที่เหลือ การนำชายผ้าที่ห้อยเหลือด้านหน้าลอดระหว่างขาไปด้านหลัง การนำผ้าดิบมาผูกเอาไว้ หลังจากนั้นก็ไล่จับจีบรอบอีกครั้ง เพื่อความเรียบร้อย สวยงาม
  7. ขั้นตอนต่อไปคือส่วนของหางลิง นำหางลิงที่เราเตรียมเอาไว้ มาผูกทางด้านหลังของผู้แสดง จากนั้นนำผ้าปิดก้นมาผูกทับบริเวณหางลิงอีกครั้ง
  8. หลังจากนั้นให้นำห้อยหน้า มาผูกไว้บริเวณด้านหน้าของตัวผู้แสดง
  9. เมื่อจัดดูความเรียบร้อยในส่วนของผ้านุ่งแล้ว จากนั้นก็นำเสื้อมาสวมให้นักแสดง ส่วนใหญ่จะเป็นเสื้อที่ต้องใช้เข็มกับด้าย มาเย็บให้เข้ารูปของตัวผู้แสดง เริ่มต้นจากบนลงล่าง จากซ้ายไปขวา ให้หมดช่วงตัวของผู้แสดง
  10. หลังจากที่เย็บเสื้อเรียบร้อยแล้ว ให้นำรัดสะเอว มารัดบริเวณเอวของผู้แสดง ใช้เข็มกับด้ายเย็บรัดสะเอวจนสุดของชายผ้า
  11. เมื่อเย็บเสร็จเรียบร้อยให้นำห้อยหน้า มาผูกไว้บริเวณด้านหน้า ให้อยู่ตรงกลาง ระหว่างห้อยข้างทั้งสอง
  12. หลังจากนั้นให้เราเย็บบริเวณใต้แขนเสื้อ เย็บจากรักแร้ไปจนถึงข้อมือ
  13. และขั้นตอนสุดท้ายคือการสวมในส่วนเครื่องประดับที่เหลือ ไม่ว่าจะเป็นกรองศอ ปั้นเหน่งหรือเข็มขัด ทับทรวงหรือสร้อย สังวาลและสวมหัวโขนหนุมาน เพียงเท่านี้ก็คือว่าเป็นการเสร็จสิ้นในการแต่งกายโขนหนุมานหรือโขนลิง