เครื่องแต่งกายโขนที่แสดงเป็นฤๅษี

fashionartmusic

การแสดงโขน ถือว่าเป็นการแสดงรูปแบบหนึ่งที่อยู่คู่กับวัฒนธรรมของชาวไทยมานาน โดยในอดีตนั้นจะมีเพียงกษัตริย์ รวมไปจนถึงเจ้านายผู้มีศักดิ์สูงส่งเท่านั้นที่จะสามารถชมการแสดงโขนได้ แต่ในปัจจุบันไม่ว่าจะเป็นคนในระดับใดก็สามารถที่จะดูการแสดงโขนได้ ซึ่งหลายครั้งที่เราชมการแสดงโขนนอกจากความสนุกสถานของตัวละคร ความสนุกสนานของเนื้อเรื่องแล้ว สิ่งที่สะดุดตาของใครหลายๆ คน ก็คือเครื่องแต่งกายนั่นเอง

เครื่องแต่งกายของโขนนั้นมีความสำคัญมาก เพราะไม่ใช่ว่าอยู่ๆ นักแสดงจะสวมชุดอะไรออกไปแสดงก็ได้ เครื่องแต่งกายคือ ส่วนสำคัญมากที่จะทำให้เราเห็นว่าผู้แสดงที่แต่งตัวแบบนี้นั้นคือผู้ที่แสดงโขน โดยสัญลักษณ์ที่เราสามารถจะสังเกตได้ง่ายที่สุดก็คือหัวโขนนั่นเอง การแต่งตัวละครหลักของการแสดงโขนนั้นมีอยู่ 4 ตัวหลัก คือ ตัวพระ ตัวนาง ตัวยักษ์ ตัวลิงและตัวเบ็ดเตล็ด ซึ่งแต่ละตัวนั้นจะมีเครื่องแต่งกายที่มีความแตกต่างกันออกไปตามบทบาท

fashionartmusic-

ในบทความนี้เราจะมากล่าวถึงการแต่งกายของฤๅษีกัน ซึ่งฤๅษีนั่นจัดอยู่ในกลุ่มของตัวเบ็ดเตล็ด โดยตัวเบ็ดเตล็ดนั้นจะไม่ได้มีเครื่องแต่งกายที่มากมาย อย่างเช่นตัวหลักอย่างตัวพระ ตัวนาง ตัวยักษ์ ตัวลิง ที่มีเครื่องแต่งกายที่ค่อนข้างเป็นแบบแผน แต่สิ่งหนึ่งที่ตัวเบ็ดเตล็ดจะต้องยึดเป็นหลักก็คือหัวโขนนั่นเอง โดยหัวโขนของฤๅษีก็จะเป็นหัวซึ่งเป็นหมวกฤๅษี ที่เราเห็นกันทั่วไปในการแสดงโขน ในส่วนของชุดก็จะเป็นชุดฤๅษี ซึ่งเป็นลายเสือ อย่างที่เราเห็นกันบ่อยๆ

ในส่วนของหัวโขน ที่เป็นหน้าฤๅษีมีความแตกต่างกันออกไปในหลากหลาบรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นความต่างของสี บางครั้งจะมีหน้าสีทอง บางเป็นสีลิ้นจี่แดง สีม่วง สีกลีบบัว สีเนื้อ สีจันทร์ เป็นต้น นอกจากสีแล้วก็จะมีส่วนของจอนหู ที่มี 2 แบบ คือจอนหูแบบธรรมดา กับจอนหูแบบหางปลาหรือบางครั้งก็ไม่มีจอนหูไปเลย ในส่วนของใบหน้าก็มีลักษณะการแสดงสีหน้าอารมณ์ที่แตกต่างกันออกไปทั้งหน้ายิ้ม หน้าอ้วน หน้าผอม หน้าดุ เป็นต้น ส่วนของปากหรือฟันเองก็จะมีการแสดงออกในลักษณะที่แตกต่างเช่นกันบางหัวโขนจะยิ้มเห็นฟันเต็มปาก บ้างก็มีฟันแค่บน 2 ซี่ บาง ฟันล่าง 2 ซี่บ้าง บางครั้งก็ไม่มีฟันให้เห็นเลย และที่สำคัญในส่วนของศีรษะนั้นบางครั้งก็จะเป็นแบบผ้าโพกศีรษะ บ้างสวมเทริดหนังสือ บ้างสวมเป็นยอดบายศรี หรือบางครั้งก็สวมเป็นยอดบวช หรือชฎาดอกลำโพงนั่นเอง ในการสวมหัวโขนที่แตกต่างนั้น ก็จะขึ้นอยู่กับบทบาทที่มีความเหมาะสวมกับหัวโขนฤๅษีตนนั้นๆไป แต่ในปัจจุบันนั้นนิยมสวมเทริดฤๅษี