เครื่องดนตรีไทย ประเภทเป่ามีแบบไหนกันบ้าง

instruments-photo

เครื่องดนตรีไทยประเภทเป่า ถือว่าเป็นอีกหนึ่งเครื่องดนตรีที่อยู่คู่กับสังคมไทยมาอย่างช้านาน เครื่องดนตรีประเภทเป่าถือว่ามีเอกลักษณ์ตรงเรื่องของการดัดแปลง สามารถทำให้สนุกก็ทำได้ สามารถทำให้เศร้าก็ทำได้ เล่นคนเดียวก็ได้ เล่นเป็นวงก็ทำได้เหมือนกัน หรือจะร่วมกับเครื่องดนตรีอื่นก็ทำได้เช่นกัน เราคงรู้จักขลุ่ยกันดีอยู่แล้ว แต่มีอย่างอื่นไหม

เครื่องดนตรีแบบเป่าแบ่งไม่เหมือนใคร

เครื่องดนตรีมีการแบ่งแตกต่างกันไป บ้างก็แบ่งตามวัสดุที่ทำ แต่เครื่องดนตรีแบบเป่านั้นมีการแบ่งประเภทค่อนข้างแตกต่างจากเครื่องดนตรีชนิดอื่น กล่าวคือแบ่งตามชนิดของการเป่า เครื่องดนตรีประเภทเป่านั้นจะมีสองกลุ่มด้วยกัน กลุ่มแรกเป็นเครื่องดนตรีแบบเป่าที่มีลิ้น (ลิ้นหมายถึงปุ่ม หรือ ติ่งยื่นออกมาตรงลมเป่า) อีกกลุ่มหนึ่งเป็นเครื่องดนตรีแบบเป่าที่ไม่มีลิ้น เรียกได้ว่าแบ่งได้ไม่เหมือนใครจริง

Musical-image

เครื่องดนตรีเป่ามีลิ้น

เครื่องดนตรีเป่าแบบมีลิ้น จัดว่าเป็นเอกลักษณ์ของดนตรีไทยเลยก็ว่าได้ เนื่องจากเครื่องดนตรีประเภทนี้จะต้องมีการฝึกฝนมาพอสมควร ไม่งั้นเป่ายังไงก็ไม่ออก เครื่องดนตรีเป่ามีลิ้นมีทั้ง 9 ชนิดด้วยกัน ส่วนใหญ่จะเป็นปี่ เริ่มจาก ปี่ใน ปี่ชนิดนี้จะมีรูปร่างเป็นท่อนทรงกระบอกตรงกลางจะโป่งมากกว่า ตรงกลางจะมีลวดลาย รูปิดนิ้ว 6 รู ปี่ในส่วนใหญ่จะทำจากไม้ แต่ก็เคยมีการค้นพบปี่ในทำจากหินด้วยเหมือนกัน สองปี่นอก ปี่ชนิดนี้มีรูปร่างคล้ายปี่ในทุกประการ แต่ว่ามีขนาดเล็กกว่ามาก ปี่ชนิดนี้จะหยิบมาเล่นตอนเล่นโนราห์, ละครชาตรี เป็นต้น สามปี่กลาง ชิ้นนี้จะอยู่ตรงกลางระหว่างปี่นอกและปี่ใน ระดับเสียงก็ทำให้อยู่ตรงกลาง สามารถเล่นคู่กับมหรสพได้หลายรูปแบบ ปี่ชวา ปี่ชนิดนี้มองไปก็คล้ายกับปี่จากฝั่งยุโรปเหมือนกัน ปี่จะมีลักษณะเป็นแท่งยาวไล่ระดับคล้ายกับแตร ตามประวัติบอกว่ามีต้นกำเนิดมาจากชาวชวา ปี่อ้อ ปี่ชนิดนี้หายากมาก เนื่องจากทำด้วยไม้ท่อนเดียว ขนาดเล็ก มีรูทั้งหมด 7 รู จุดเด่นเป็นไม้แบนเสียบด้านท้าย นอกจากปี่ยังมีแคน เครื่องดนตรีจากชาวอีสาน แคนจะมีลักษณะไม้ไผ่มาประกบต่อกัน ตรงกลางมีเต้าเพื่อทำหน้าที่ประกบไม้ไผ่ และเป่า วิธีการเป่ามีทั้งเป่าลมออก ดูดลมเข้า

เครื่องเป่าไม่มีลิ้น

เครื่องดนตรีไทยแบบเป่าไม่มีลิ้น มักจะเป็นเครื่องดนตรีประเภท ขลุ่ย ไม่ว่าจะเป็น ขลุ่ยลิบ ขลุ่ยอู้ ขลุ่ยเพียงออ แม้ทั้งหมดจะมีลักษณะแตกต่างกัน แตกต่างกันในเรื่องของเสียงที่มีความแหลมสูงต่ำแตกต่างกันไป เราคงจะคุ้นเคยกับขลุ่ยกันเป็นอย่างดี